Politieke Begrippenlijst
Politieke begrippen uit de 12 axes-test, uitgelegd in begrijpelijke taal. Verken definities, voorbeelden uit de praktijk en de argumenten voor en tegen.
Zoek een politiek begrip
17 begrippen
- Collectief eigendom vs. Privé-eigendomUniverseel basisinkomen (UBI) (in het Engels)Een universeel basisinkomen (UBI) is een periodieke, onvoorwaardelijke gelduitkering van de overheid aan iedere burger, zonder vermogenstoets of sollicitatieplicht.
- Economische afscherming vs. Wereldwijde economische integratieProtectionisme (in het Engels)Protectionisme is het economische beleid waarbij een overheid binnenlandse bedrijven en banen beschermt tegen buitenlandse concurrentie via invoertarieven, quota of subsidies.
- Technologische versnelling vs. BioconservatismeTranshumanisme (in het Engels)Het transhumanisme bepleit het gebruik van geavanceerde technologie en biotechnologie om menselijke vermogens radicaal te verbeteren en biologische limieten te overstijgen.
- Democratisch vs. AutocratischKiesrecht (in het Engels)Kiesrecht is het grondwettelijke recht van burgers om deel te nemen aan politieke verkiezingen, zowel door een stem uit te brengen als door zich verkiesbaar te stellen.
- Seculier vs. ReligieusTheocratie (in het Engels)De theocratie is een staatsvorm waarin politieke macht berust bij religieuze leiders of goddelijke wetgeving als het hoogste gezag van het land geldt.
- Federaal vs. UnitairAfscheiding (in het Engels)Afscheiding is het proces waarbij een regio of deelstaat zich eenzijdig of via onderhandelingen losmaakt van een bestaande staat om een onafhankelijk land te vormen.
- Progressief vs. TraditiegerichtDe Verlichting (in het Engels)De Verlichting was een Europese intellectuele stroming in de 17e en 18e eeuw die rede, wetenschappelijke methode, individuele vrijheid en vooruitgang centraal stelde.
- Progressief vs. TraditiegerichtPositieve discriminatie (in het Engels)Positieve discriminatie (voorkeursbeleid) is het beleid om historisch achtergestelde groepen voorrang te geven bij werving, toelating of promotie om kansengelijkheid te vergroten.
- Democratisch vs. AutocratischAutocratie (in het Engels)Een autocratie is een regeringsvorm waarin de politieke macht ongecontroleerd in handen is van één heerser of een heersende elite, zonder institutionele tegenmacht.
- Nationalisme vs. InternationalismeGeopolitieke blokken (in het Engels)Geopolitieke blokken zijn groepen landen die zich verenigen in hechte politieke, economische of militaire bondgenootschappen om gezamenlijke macht uit te oefenen.
- Federaal vs. UnitairHiërarchische staat (in het Engels)Een hiërarchische staat is een politiek organisatiemodel waarin macht strikt van boven naar beneden stroomt en lagere bestuurslagen ondergeschikt zijn aan het centrale gezag.
- Collectief eigendom vs. Privé-eigendomLandhervorming (in het Engels)Landhervorming is het overheidsbeleid gericht op het herverdelen van landbouwgrond en eigendomsrechten, meestal door grootgrondbezit op te splitsen ten gunste van kleine boeren.
- Federaal vs. UnitairNationale overheid (in het Engels)De nationale overheid is het centrale bestuursorgaan dat het hoogste gezag uitoefent over het gehele grondgebied van een soevereine staat.
- Democratisch vs. AutocratischReferendum (in het Engels)Een referendum is een volksraadpleging waarbij kiesgerechtigde burgers zich direct kunnen uitspreken over een wetsvoorstel, beleidskwestie of grondwetswijziging.
- Seculier vs. ReligieusSharia (in het Engels)De sharia is het islamitische stelsel van religieuze en morele wetten en leefregels, gebaseerd op de Koran en de tradities van de profeet Mohammed (hadith).
- Progressief vs. TraditiegerichtSociaal construct (in het Engels)Een sociaal construct is een betekenis, norm of categorie die door menselijke interactie en maatschappelijke conventies is ontstaan, in plaats van door natuurwetten.
- Overheidssturing vs. Laissez-faireSubsidiëren (in het Engels)Subsidiëren is het verstrekken van financiële overheidssteun aan bedrijven, instellingen of burgers om bepaalde activiteiten, producten of sectoren te stimuleren.
Waarom gebruikt de test deze begrippen?
Politieke termen zijn vaak half bekend, terwijl een stelling pas eerlijk is als je precies begrijpt wat er wordt gevraagd.
Echte bewoordingen, echte debatten
De stellingen gebruiken de woorden die mensen in het maatschappelijk debat hanteren, zodat je antwoorden overeenkomen met wat je in een gesprek zou zeggen.
Uitleg precies waar je die nodig hebt
In de test opent een gestippeld onderstreept woord een korte definitie zonder dat je de stelling hoeft te verlaten.
Geen jargonbarrière
Je hoeft je niet eerst in te lezen. Elke pagina definieert het begrip in de allereerste zin en biedt vervolgens voorbeelden en argumenten van beide kanten.
Bij welke as hoort elk begrip?
Elk begrip is gekoppeld aan een van de 12 assen. Hier vind je ze per domein, zodat je ziet welke vraag elk woord helpt beantwoorden.
Bestuur en instellingen
6 begrippenHoe de politieke macht wordt georganiseerd en begrensd: tussen bestuurslagen, tussen machthebbers en burgers, en tussen veiligheid en individuele vrijheid.
Internationale betrekkingen
1 begripHoe een land zich verhoudt tot de wereld en culturele verschillen: nationale soevereiniteit of internationale samenwerking, militaire macht of vreedzame diplomatie, assimilatie of culturele diversiteit.
Economie
4 begrippenWie de economie bezit en aanstuurt, hoe welvaart wordt verdeeld en in welke mate een land openstaat voor mondiale handel en kapitaalstromen.
Samenleving
6 begrippenDe rol van religie, maatschappelijke verandering en technologie: de fundamentele waarden en ethische normen die het samenleven vormgeven.
Veelgestelde vragen
Heb je nog andere vragen? Neem contact op
Bekijk de begrippen in context
Doe de test en tik op elk onderstreept woord voor een snelle definitie, zonder je plek in de test te verliezen.